Beninkaza szorstka, czyli chiński melon zimowy!

 Dzień dobry!

Jednym z ostatnich warzyw jakie udało mi się zaprosić do sesji fotograficznej był zimowy melon zakupiony w moim ulubionym warzywniaku. Wydaje mi się, że obie nazwy tego warzywa - beninkaza szorstka (Benincasa hispida) i zimowy melon - niezbyt wiele mówią w Polsce. Dlatego dziś alternatywa dla dyni :)

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd

Trochę o samej roślinie

 

Zanim przejdziemy do samych zimowych melonów skupmy się na chwilę o samej roślinie, która je wytwarza.  

Beninkaza jest gatunkiem należącym do rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae), do których należą znane nam powszechnie własnie dynie, ale i mniej znane rośliny takie jak chayote, gorzki melon, czy naturalna gąbka czyli gąbczak walcowaty. Jednak najbliżej spokrewniony jest jednak z ogórkiem, arbuzem i tykwą.

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
Rycina przedstawiająca beninkazę szorstką; źródło: cucurbit.de/

Gatunek ten uprawiany jest w tropikalnych częściach Azji, jednak myślę, że z powodzeniem może być uprawiany u nas jako roślina jednoroczna, dokładnie w ten sam sposób jak dynie czy ogórki. Ma bardzo podobny wygląd do znanych już nam roślin, rośnie szybko, a pędy wytwarzające wąsy czepne, mogą się płożyć lub piąć (choć biorąc pod uwagę rozmiary jakie osiągają owoce, to jednak lepiej by rosły raczej niżej).

Liście pięcioklapowe, kwiaty żółte, charakterystyczne dla innych gatunków ze swojego rodzaju, choć cała roślina w dotyku jest dość szorstka, stąd też nazwa. Młode pędy i kwiaty są jadalne. 

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
Mniejsze okazy zimowych melonów w chińskim markecie

 O zimowych melonach

Owoce jadane są na różnych etapach wzrostu, co daje nam naprawdę różnorodne rozmiary. Zbierać już można już po tygodniu-dwóch po kwitnieniu.

Owoce mogą spokojnie osiągnąć do metra długości i nawet 40 kg. Są to największe warzywa jakie widziałam w chińskich warzywniakach, gdzie krojone są na życzenie klienta "po trochu". 

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
 

Niedojrzałe owoce mają "szczecinkę", która stopniowo znika zastępowana przez owy nalot, który zapewnia owocom dłuższą odporność na psucie. Przy odpowiednim przechowywaniu owoce mogą przetrwać nawet rok. Owoc ma ciemnozieloną skórkę pokrytą woskowym nalotem, natomiast wnętrze przypomina dynię, jednak różni się barwą miąższu, który jest białawy.

Wewnątrz znajduja się nasiona, również przypominające nasiona dyni, jadalne po uprażeniu.

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
Zbliżenie na skórkę zimowego melona

Zastosowanie i smak


Jak smakuje beninkaza szorstka i czy w ogóle warto zabierać się za jej uprawę?  

Z moich doświadczeń w Chinach mogę z całą pewnością stwierdzić, że jest to delikatne w smaku warzywo z lekko słodkawym posmakiem. Można by powiedzieć, że jest to coś w rodzaju cukinii - dobre warzywo jako baza o  neutralnym smaku. Teksturą znów się pwtórzę - przypomina mi dynię, jednak nieco bardziej wodnistą i lekką.

W Chinach zimowy melon stosowany był zarówno na słodko, jak i słono, na różne sposoby, od smażenia do gotowania w zupie. Myślę, że w Polsce spokojnie nada się do rozmaitych gulaszy i przetworów.

Z tego co widzę, winter melon, czyli właśnie nasz dzisiejszy bohater, jest stosowany w całej Azji w dość podobny sposób - do zup i gulaszy.

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
Zbliżenie na beninkazę i jej nasiona


Właściwości

Jako że duża ilość osób ciekawa jest wartości odżywczych i właściwości naszego dzisiejszego warzywa, postanowiłam spisać tutaj najważniejsze informacje na temat zawartości owoców Benicasa hispida.

Na odpowiednich stronach naukowych istnieje wiele azjatyckich opracowań na temat prozdrowotnych właściwości zimowego melona, jednak musimy wziąć pod uwagę, że takie takie informacje możemy znaleźć o praktycznie wszystkich jadalnych roślinach. Niemniej trzeba przyznać, że według tekstów naukowych jedzenie beninkazy jest bezpieczne na przykład dla matek karmiących (jednak ze wszystkim konsultujcie się z lekarzami!).

Beninkaza szorstka Benicasa hispida zimowy melon winter wax gourd smak nasiona uprawa w Polsce zastosowanie właściwości warzywa z Chin Azji jadalne rosliny azjatyckie wygląd
 

Zimowe melony zawierają wiele składników, między innymi sole mineralne, mucyny (dobre dla trawienia), witaminy B i C, kukurbitynę, kwasy żywiczne czy miozynę. Według tego badania, spożywanie miąższu beninkazy ma działanie przeciwwrzodowe, hipoglikemiczne, przeciwlękowe oraz przeciwdepresyjne. Prowadzono także badania na świnkach morskich, które dało duże efekty przy leczeniu astmy u tych zwierząt¹.

Owoce tej rośliny są tradycyjnie stosowane są w Azji jako środek przeczyszczający, moczopędny, tonizujący, afrodyzjak, kardiotonik, a także w przypadkach niestrawności, kamieni moczowych, chorób krwi, epilepsji, gorączki i zaburzeń miesiączkowania².


Uprawiasz beninkazy u siebie w ogródku? 

Podziel się doświadczeniami w uprawie, sama jestem ciekawa jak dają sobie radę w Polsce!

A jeśli nie uprawiasz, można zawsze spróbować przy najbliższej okazji! 

Ja sama będę próbować i wszystko pojawi się oczywiście na blogu, także zapraszam do buszowania po więcej informacji i dziwnych warzyw! ;)

 
Źródła:
Justyna Sulisz

Prowadzę Chlorofilowy Dziennik od 2013 roku, a przez sześć lat mieszkałam w Chinach obserwując tamtejsze rośliny. Prywatnie jestem absolwentką Architektury Krajobrazu. Jednak to co najbardziej kocham to uprawa roślin tropikalnych! A już najlepsze rośliny to te, które można zjeść �� Na drugim miejscu znajduje się czytanie książek, fotografowanie roślin (oczywiście amatorsko) oraz podróżowanie.

Prześlij komentarz

Nowsza Starsza