#reklama

Debregazja jadalna, czyli azjatycka pokrzywa owocowa!

 Dzień dobry!


Mam nadzieję, że tytuł brzmi na tyle intrygująco, by zatrzymać się na chwilę przy tej ciekawej i mało znanej roślinie owocowej! Poznaj proszę pokrzywo-malinę, czyli dabregazję jadalną (Debregeasia orientalis).

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie
Liście dabregazji jadalnej

 

Systematyka

 

Zacznijmy od tego, z czym właściwie mamy dziś do czynienia.

Debregazja jadalna jest rośliną należącą do rodziny pokrzywowatych (Urticaceae), którego najbardziej znanym przedstawicielem w naszym kraju jest oczywiście pokrzywa zwyczajna, o jadalnych liściach (polecam czipsy z pokrzywy!).

Oczywiście są też inne gatunki, mniej znane, o jadalnych owocach, i tutaj wymienię trzy gatunki:

  • Debregazja jadalna (Debregeasia orientalis, synonim D. edulis) - dzisiaj omawiany gatunek, po chińsku jest to dosł. wodna konopia (水麻), znany także pod japońską nazwą yanagi ichigo (dosł. truskawkowa wierzba);
  • Oreocnide frutescens (bez polskiej nazwy) - azjatycki gatunek, który udało mi się spotkać w Chinach i nawet sfotografować, niski krzew o drobnych, białych owocach, internet dość często myli ten gatunek z D. edulis, jednak z mojego szybkiego research'u wynika, że ani owoce, ani liście nie wyglądają na tyle podobnie, by je pomylić;
  • Amazońskie drzewo winogronowe (Pourouma cecropiifolia) - wiecznie zielone drzewo z Ameryki Południowej, wytwarzające owoce przypominające kiście winogron. Naprawdę ciekawa roślina!

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie
Źródło: efloras.org/
 

Obecnie do rodzaju Debregeasia oficjalnie należy 9 gatunków¹, z czego bardziej znane są jedynie trzy z nich, debregazja jadalna oraz:

  • Debregeasia longifolia - Orange Wild Rhea, wyglądem przypominająca naszą malino-pokrzywę - D. orientalis, rosnąca w południowo-wschodniej części Azji;
  • Debregeasia saeneb - Himalayan Wild Rhea, również o pomarańczowych owocach, rosnąca od Afganistanu po półwysep Arabski;

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie rycina mapa wystepowanie opis uprawa
Owocujący okaz d. jadalnej

 

Pochodzenie i występowanie

Azjatycka pokrzywa owocowa występuje naturalnie w Azji, a w zasadzie jedynie w dwóch krajach - Chinach (Tybet, prowincje Guangxi, Yunnan, Guizhou, Hubei i Hunan, introdukowany na Tajwanie) oraz południowej części Japonii ( na Honsiu, Sikoku, Kiusiu i Okinawie na zachód od regionu Kanto). Sporadycznie zdarza się również w Nepalu.

Rośnie głównie w wilgotnych wiecznie zielonych lasach wzdłuż wybrzeża, łagodnie nachylonych słonecznych stokach wzdłuż górskich potoków. W Chinach występuje na leśnych obszarach położonych na wysokości 300–2800 metrów wzdłuż strumieni i na lekko podmokłych rejonach.

 Jest to roślina w większości dzika i nie będąca w uprawie na większą skalę, a zbiór owoców odbywa się na dzikich krzewach.

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie rycina mapa wystepowanie opis uprawa
Mapka pokazująca naturalne występowanie gatunku


Opis

Wysokość debregazji zwykle nie przekracza 2 metrów, ale czasami może osiągnąć aż 5 metrów, ze względu na gałęzie, które są mocno wydłużone. Gałązki cienkie i gęsto pokryte krótkimi włoskami wylegającymi.

Liście są naprzemienne, ułożone spiralnie, lancetowate, liniowo-lancetowate lub wąsko-lancetowate, długości 5-18 cm i szerokości 1,5~3 cm. Wierzchołek spiczasty, podstawa tępa lub lekko zaokrąglona. ​​Bywa, że z drobnymi ząbkami na brzegu liścia, wierzch ciemnozielony lub po prostu zielony, pokryty białymi włoskami.  

Ogonek liściowy dość krótki, o długości od 0,5 do 1 cm, może być gładki i bezwłosy lub lekko owłosiony.

Debregazja jest gatunkiem dwupiennym, co oznacza, że do zapylenia potrzebujemy dwóch roślin - osobnika męskiego i żeńskiego. 

Kwiaty są drobne, liczne, jednopłciowe, skupione w kuliste kwiatostany, wyrastające zwykle na gałęziach przed rozwinięciem liści. Kwiatostany znajdują się na krótkich szypułkach. Kwiaty męskie mają 4 działki, jajowate, o długości 0,1 ~ 0,15 cm, tępe wierzchołki, owłosione na zewnątrz, 4 pręciki, cienkie nitki, gładkie i bezwłose oraz pylniki w kształcie nerki; kwiaty żeńskie mają działki. Rurkowate, prawie gładkie i bezwłose , z ukrytym jajnikiem i odsłoniętym jedynie pierzastym piętnem.

Owocem jest pomarańczowa i mięsista niełupka o średnicy w okolicach 0,4 - 0,6 cm, mi osobiście przypomina nieco drobne maliny, choć struktura owocu jest nieco inna

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie rycina mapa wystepowanie opis uprawa
Gałązka malino-pokrzywy

Czy uprawa malino-pokrzywy w Polsce jest możliwa?

Myślę, że to pytanie mogło pojawić się w Twojej głowie, jednak ciężko na nie jednoznacznie odpowiedzieć. Z całą pewnością klimat, w którym występuje naturalnie ten gatunek jest bardziej zbliżony do południa Europy niż naszej lokalizacji, jednak obecnie klimat zmienia się na tyle, że w cieplejszych rejonach Polski przy odpowiedniej pielęgnacji, roślina mogłaby dawać radę.

Mimo wszystko doradzałabym raczej uprawę w donicy, w warunkach szklarnianych. Większość zdjęć jakie można oglądać w tym poście pochodzą od osobnika uprawianego właśnie w donicy. Mi udało się spotkać w Chinach, w prowincji Hunan owocujący osobnik, jednak klimat tam był zdecydowanie cieplejszy niż w Polsce, a temperatury rzadko spadały poniżej zera.

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie rycina mapa wystepowanie opis uprawa
Owoce w porównaniu z moim palcem :)

 

Owoce - smak i zastosowanie

Owoce debregazji jadalnej zbierane są w Azji lokalnie z dzikich stanowisk, wielu Chińczyków określa te zbiory jako wspomnienie z dzieciństwa. Co ciekawe, owoc (a także korzenie, które mają według TCM łagodzić reuamtyzm) wspominany był w starożytnych chińskich księgach medycznych, w tym w słynnym Běncǎo tú jīng (本草图经), czyli Classic of the Materia Medica.

Chińskie źródła podają, że owoc jest słodkawy lub słodko-gorzki w smaku. Spożywczo używane są do produkcji wina (oczywiście lokalnie) oraz wyrobu słodyczy. Z kolei według tradycyjnej medycyny chińskiej (TCM) owoce łagodzą kaszel i poprawiają krążenie krwi.

Debregazja jadalna Debregeasia orientalis edulis rosliny jadalne azjatyckie maliny pokrzywy pokrzywa jadalna jak co to gdzie skad opis smak jak smakuje wyglada rosnie rycina mapa wystepowanie opis uprawa
Opadłe owoce, są one naprawdę drobne!

Dajcie proszę znać, jakie masz zdanie o malino-pokrzywie, może komuś udało się ją gdzieś spotkać? A może nawet spróbować owoców i może się podzielić wrażeniami? 

Komentarze są dla Was kochani!


Źródła i ciekawe linki:

¹ Lista zaakceptowanych gatunków z rodzaju Debregeasia KEW [ang]

Flora of China [ang]

Chińskie opracowanie gatunku [cn]

Harvard - rodzaj Debraegasia [ang]

Justyna Sulisz

Prowadzę Chlorofilowy Dziennik od 2013 roku, a przez sześć lat mieszkałam w Chinach obserwując tamtejsze rośliny. Prywatnie jestem absolwentką Architektury Krajobrazu. Jednak to co najbardziej kocham to uprawa roślin tropikalnych! A już najlepsze rośliny to te, które można zjeść �� Na drugim miejscu znajduje się czytanie książek, fotografowanie roślin (oczywiście amatorsko) oraz podróżowanie.

1 Komentarze

  1. owszem, ostatnio mielimy okazję zajadać prosto z dziko rosnącego krzaka :) słodkie, ale nie aż tak, jak maliny.

    OdpowiedzUsuń
Nowsza Starsza

Wesprzyj moją pracę 👇

Od 10 lat tworzę całkowicie darmowe materiały dla ludzi takich jak ja - zainteresowanych dziwnymi roślinami użytkowymi i jadalnymi. Strona ta powstaje tylko dzięki pracy jednej osoby, sama piszę, fotografuję 📷, robię research, dbam o social media i grafikę. Postaw mi kawę na buycoffee.to